|
دستنویس هایی از دلتنگی,غم,کسالت...
|
تکه آینه کوچک شکسته ی تیز مثلثی را با هر دو دست گرفته بود و به این سو و آن سو می چرخاند.ابرهای سپید و آبی روشن،خط افق میان آسمان و صحرا، شن ریزه ، باد و همه و همه با اشاره ی دستان او در مقابل چشمان کم سویش شروع به رقص می کردند. بیش از همه خرامان رفتن ابرهای سپید و کوچک مقطع، وجودش را غرق اشتیاق می نمود. استواری دالان تاریک در برابر فرمان دستان او، سبب مکث کوتاه دستانش شد. دوست داشت دالان هم به همراه ابرهای کوچک، سوار باد تیزپا شود و دیگر بازنگردد،اما با خود گفت که لابد تقدیر اینگونه است.
...جمعه ها عادت داشت،حمام کند.زیر پیراهنی سپید خیس یقه گرد و گلیش را به زحمت از تن درآورد.با کوزه ی گلی سبز رنگی،آب را در کاسه ی چدنی ریخت. صدها حباب از داخل کوزه به درون کاسه چدن فرار کردند و آب داخل کاسه را برای مدتی هر چند اندک سپید و کف آلود نمودند.
سر گلی و خیس از عرقش را با صابون به عضوی تازه حیات یافته بدل کرد.تکه آینه ی کوچک را که تار شده بود بر زمین نهاد. با هر دو دست، هر دو دست زمخت و خشن خود، با هر ده انگشت ترک خورده اش به جان سر کف کرده افتاد و چنان که رختشوران لباس می شویند، پوست سر را سابید. همانطور که بر چهارپایه ی کوتاه چوبی نشسته بود،تن لختش را از کمر حرکت داد و گردنش را طوری در برابر کاسه آب خم کرد، انگار حاجتی از کاسه دارد که قرار است اجابت شود.کاسه ی چدنی را با یک دست لرزانش گرفت، نصف آب قبل از رسیدن به سرش روی شن های داغ کویر ریخت. شن ریزه ها لحظه ای مجال ندادند.کل آب ریخته شده را آنا بلعیدند و چند ثانیه ی بعد، انگار این زمین تشنه، آبی به خود ندیده بود.کورمال کورمال،پی کوزه گشت.کاسه را باز پر آب نمود.اینبار دیگر خبری از حباب های سپید فراری نبود؛ چشمانش بسته بود. با هر دو دست کاسه را گرفت و آب را به آرامی به سر ریخت...
کف ها که رفتند، باز تغییری نکرده بود.کمی ضعیف و نحیف تر هم به نظر می آمد.گردن خم شده، جایش را به گردنی کاملا چروکیده داده بود. موی کم پشت و تماما سفید، دستانی پر لرز و سینه ای بیمار داشت. وقتی نوای سینه اش بر می خاست، عجیب به مسلولی رو به احتضار می مانست. وقتی سرفه می کرد می توانستی تا گلویش را ببینی... این ها مشخصه های پیرمرد بود. همسالان او را پیر نمی گفتند،اما او به واقع پیر بود، پیر شده بود.
بیدار بود.با پدیدارشدن رگه ی اول آفتاب تابان از شرق، برمی خاست. عاشق کارش بود، شاید هم به آن عادت داشت، نمی دانست کدامیک. سالها بود که آن را پیشه ی خود برگزیده بود، ارثیه یی آبا و اجدادی.
خانه ی کوتاه و گلی او بیشتر به پادگانی می مانست که با بیداری پدر همگان، باید بیدار و آماده کار می شدند. همه با هم.مادر،پدر و خودش.
مادر را می دید که آجرهای قهوه ای قالب گیری شده را بر فرقون چوبی سوار کرده و به طرف دالان ورودی کوره می برد و دوباره این راه ملال آور، صدها بار در طول روز طی شده را می رفت و باز می گشت. پدر را دید که با ظرافتی معماگونه گل و شن را حل می گرفت و خشت ها را قالب گیری می کرد، آنچنان دقیق که گویی دستانش قالب آجرها را از بر است. دیگر لرزشی در دستان پیرمرد نمی دید...
بر روی تلی کوتاه و شنی، با فاصله از پیرمرد نشسته بود. کار او را با قالبهای چوبی آماده، به مراتب کندتر و نه به دقت دستان ترازویی پیرمرد، تقلید می کرد.
به فکر فرو رفت...به فکرخودش، پدر و مادر. به روزی که دستانش مانند پیرمرد چابک شود و او را خانه نشین کند. تا بلکه صدای سرفه های مکررش را کمتر بشنود. در همین حال و هوا بود که باز صدای سرفه ای آزاردهنده، رشته های افکارش را پنبه کرد و باد آنها را سوار ابرهای رقصان سپید آرزو کرد و با خود برد.
می توانستند ساعتهای متمادی، بی وقفه کار کنند و می کردند. پایان روز، زمان پختن آجرها در کوره بود. پدر و پسر خشت ها را روی هم می چیدند. پسر در بیرون دالان می ماند و پدر در داخل. در حین آجرچینی، کودک کم کم از دید پدر محو می شد و جایش را به خشت های خام روی هم می داد. دیوار بلند قهوه ای رنگی از آجرها ساخته می شد.
پیرمرد، پشت به خانه گلی کرده بود،خانه ای گلی در ده کوره ای در میان بیابان. پشت کرده بود و دسته دسته آجرها را در داخل کوره می گذاشت.
گرمای کوره و خستگی کار دست در دست هم داده بودند تا دانه های درشت عرق از او چکه کند، سرفه هم که امانش را بریده بود و یکدم رهایش نمی ساخت. وقتی دیوار آجری بنا شده تماما به داخل کوره آتش رفت، پسر را در مدخل بیرونی دالان دید که کوزه ای گلی و کاسه ای چدنی در دست داشت. به کلی از یاد برده بود که امروز جمعه است...
به طرف چهارپایه کوتاه چوبی رفت. پسر به دنبالش روان شد و کوزه و کاسه را برایش روی زمین نهاد و به داخل خانه گلی رفت. و عجیب اینکه که پدر باز هم پشت به خانه داشت.
خوابید و خواب دید که آینه کوچک شکسته ی تیز مثلثی را در یک دست دارد،اما دستش نمی لرزد. آینه را به سوی ابرهای رقصان و سپید گرفت. حرکاتشان بویی از تازگی داشت. آینه را بار دیگر به سوی دالان گرفت. آن را هم در حال حرکت دید. حرکات به هارمونی های دقیقی رسیده بودند...سپس خود را در آینه دید که در مدخل ورودی دالانی روشن پا می گذارد...
.
.
.
...آجرها را تک تک، روی هم چیده بود و دیواری از آجرهای قهوه ای ساخته بود. دوباره رشته ای از سرفه های طولانی و بی انتها به سراغش آمده بود.
انوار سرخ غروب خورشید از فضای باز بالایی دالان به داخل رسوخ می کرد. رو به خانه گلی ایستاده بود و آجرها را دسته دسته در کوره می نهاد. از کل خاطرات آن خانه گلی قدیمی برایش تنها دو قطعه سنگ سرد مانده بود.
وقتی دیوار آجری بنا شده، تمامأ به داخل کوره رفت، دو پسر کوچک را دید که در دستانشان کوزه ای گلی و کاسه ای چدنی بود.امروز جمعه بود...
به طرف چهارپایه کوتاه چوبی رفت و دو کودک به دنبالش روان شدند.
گوجی
فروردین 86